Author: Институт перевода Библии
Date: 2024-04-28T06:56:33.706306+00:00

ЦӀийи Йикьрар: Югьандин-1

ЦӀийи Йикьрар: Югьандин-1

1. Сифте гаф

1. Югьандин-1

1. Читин гафар

2. Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

3. Картйир

4. Шиклар

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

ЦӀийи Йикьрар

Библия илтӀикӀру Институт

Москва

2010

ЦӀийи Йикьрар

Фикрар-хиялариз:

ibt_inform@ibt.org.ru

ISBN 978-5-93943-149-1

© Институт перевода Библии, Москва, 2010

Сифте гаф

Сифте гаф

Гьюрматлу дустар!

Учвухь хьайи му «ЦӀийи Йикьрар» кӀуру Китаб Аллагьдин гирами китабдин кьюбпи пай ву.

Сабпи пай, Кюгьне Йикьрар, мегьел жугьуд чӀалнаан ихь чӀалназ илтӀибкӀнадар. Дидин кӀулин мяна-метлеб, сар касди, Адамди, учв халкь гъапӀу Аллагьди кӀуруб дарапӀди, фици гьадгъулантина гъабхьи вари инсаният гунагьвалиъ абхънуш ва гьадму гунгьиккан адмийир уьрхбан бадали гьапӀну ккундуш, улупуб ву. Яни Дугъу Чаз Чан хусуси халкьди жугьдар ктагъуру, дурарихъди Йикьрар йитӀну, Къанун дебккру, хъа дурарихьан думу Йикьрар, Къанундиъ улупнайиси, кӀулиз адагъуз гъабхьундар. Дурари, чпин терефнаан, Йикьрар тамам апӀури гъахьундар кӀури, Аллагьра, дурариз дилигну, Чав кӀуруб тамам апӀбахьан гьудучӀвундар. Жугьдарихъди йитӀнайи Йикьрарилантина вари инсаниятдиз дубхьну ккуни ужʼвал Аллагьди тамам апӀури имийи. Гьамус Дугъу жугьдарихъди ваъ, хъа вари инсанарихъди ЦӀийи Йикьрар йитӀну ккундийи. ЦӀийи Йикьрар чпин ихтиярнаъ учӀвган, сабпи Йикьрар йирсивализ, яни кюгьневализ илтӀикӀнийи.

Аммаки, гьадму Кюгьне Йикьрарна Къанун инсанариз, чпин удудукьрувал ва чиб-чпиинди чпин гунгьариан удучӀвуз даршлувал улупуз кӀури, ЦӀийи Йикьрарихъ хъапӀрайи рякътӀан дайи. Ари гьадму Кюгьне Йикьрариъ жугьуд халкьдихъди улхури гъахьи Аллагь гьаму ЦӀийи Йикьрариъра, инсанарин арайиз дуфну, Учв адмиси адмийирихъди улхури гъахьну ва гьамус, гъиямат йигъаз хъана гъюрза дупну гаф тувну, аьршариз душна.

Думу адмийиригъна гьаз гъафну? Кюгьне Йикьрариъ Къанундиинди гьарсар касди чан гунгьихъанди мал гъурбан дапӀну ккундийи, гьякьди апӀуруш, гунагь гъапӀур аьжализ тувну ккундийи, хъа Аллагьдиз гьарсар кас масанди ву: Дугъу, инсан чӀивиди гъитну, гьадгъан гунгьарихъанди маларин ифи удубзуз гъитру, эгер гунагь гъапӀу гьар касдин ифи удубзуйиш, дюнʼяйиин гьич сар каскьан гъузидайи, гьаддиз инсандихъанди инсандин гунгьин жаза малариин алабхъуру.

Аллагьдиз инсанар гьадмукьан ккун гъахьнушра, дурар гунгьарихъан хътакундар. Фукьанна фукьан ва фукьандизкьан гьич саб тахсир ктру маларин ифи удубзури хьидихъа! Аллагьдиз инсан гьадмукьан масанди вуйиган, Дугъу дурарихьан гъиямат йигъан Чан улихь гьич саб тахсир ктарди дугъужвуз шлуси, саб ужу шлу рякъ ктабгъну ккундийи. Сар балайикк ккахънайиган, думу ккунири гьапӀну ккунду? Дюз вучва, жвуван жан гьяйиф дапӀну ккундар; ари Чав халкь гъапӀу инсан масан гъапӀу Аллагьдира, гунгьариъ кӀулихъди арснайи инсан марцц апӀбан бадали, Чан жан гьяйиф дарапӀди, варидарихъанди сар Учв гъурбан гъахьну. Дугъу гъапӀу ужувлаз дилигну, гьар шли Думура гьаци ккун гъапӀиш, дицир Дугъахъди гьаммишандиз женнетдиъ ахъди. Жараси женнетагьли хьуз шлуб дар.

Ари Аллагьдин гьадму ужувлакан ктибтурайи Гирами китабдин кьюбпи пайназ ЦӀийи Йикьрар кӀуру. Душваъ Аллагьдин гьадму ужувлакан ва Дугъан веледар хьпан бадали, инсанари гьапӀну ккундуш, ктибтура. Аллагьди, Чав гъапӀу ужувлакан вари инсаниятдиз хабар дебккай, гъапну, ари гьадму Хабар – ЦӀийи Йикьрар, учу, табасаран чӀалназ илтӀибкӀу Рашид Азизовди, гъалатӀар ктагъу Шарафудин Дашдемировди, Шамиль Казиевди, Сабрина Шихалиевайи, Михаил Алексеевди ва Гирами китабар илтӀикӀру институтдин, бицӀирилан ккебгъну, вари гъулугъчйири табасаран халкьдиз дебккрача.

ЦӀийи Йикьрарнаъ улупнайи гьядисйир хьуз хъюгъхъанмина, яни думу Ужʼвал инсаниятдиз дебккхъанмина кьюд агъзур йистӀан зиина гъубшну. ЦӀийи Йикьрарин пай гьадму гьядисйир чпин улариз гъяркъю шагьидари грек чӀалниинди дибикӀнайи Гирами китаб ву. Дидин хъана уччвуйи гъавриъ ахъруси, Китабдин ахириъ, алахьру читин гафарин мяна ачухъ апӀурайи словарь ва гьядисйир наан шули гъахьнуш гъавриъ тӀаърайи шиклар, схемйир ва картйир туврача.

ЦӀийи Йикьрар 27 Китабдикан ибарат дубхьнайи саб гъварч ву, ва, урхрудариз сацӀиб гъавриъ ахъуз кюмек ибшри дупну, гьар Гирами китабдин улихь дидкан жикъидиси мялуматра туврача.

Библия илтӀибкӀру институтди думу табасаран чӀалназ илтӀибкӀдариз, дидин редакторариз ва думу адабгъуз кюмек гъапӀдариз – варидариз чухсагъул кӀура. Табасаранариз чпин багъри чӀалниинди Аллагьдин Гаф урхуз мумкинвал хьувалиин учу шад вуча.

Библия илтӀикӀру институт

Югьандин-1

Югьандин-1

1. Югьандин-1

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

Югьандин-1

Югьандин сабпи кагъаз

Гирами Рюгьну Югьандиинди му кагъаз шлин вая фужарин-вуш ччвурнахъ дибикӀнадар. Гьаддиз, му кагъаз гьадму вахтназ хъугъу варидариз кайиб ву. Сабпи варж йис ккудубкӀури, Месигьдикан Ужувлан хабар ва варитӀан цӀийи хъугъувал кубкьу йишвариъ жара жюрейин каламарра яркьуди рагъуз хъюгънайи. Гьеле хъугърударин арайиъра каламар, гьич саб бин адаршра, кьабул апӀурайи. Мисалназ, сакьюдар кучӀлин мялимари, Аллагьдин Бай вуйи Иса Месигь гьаму дюнʼяйин адмисир дар, кӀурайи. Гьаддиз Исайин вакил Югьанди, гьякьди Исайихъ хъугънайидари хъугъувалин бин ва метлеб фицдар лишнариинди аьгъю апӀуруш, хъайи-хъайиси кӀурайи: Аллагьдикан Адми духьну, Чан уьмур ухьхъанди гъурбан дапӀну, Дугъу Чан масанвал ухьуз улупну. Хъугърудари гьадму масанвал кьабул гъапӀну, ва думу жарадаризра багъиш апӀура. Гирами Рюгьну, масанвал кьабул дапӀну, Аллагьдихьна илтӀикӀдарин гъяни ляхнарикан кӀваин апӀура: «Шли, Аллагьдиз ккуниси яшамиш шулаза, кӀураш, думу Исаси яшамиш духьну ккунду» (2:6).

1

Иса Месигь – уьмрин гаф

1^1Дюнʼя ккебгъхъанмина Айирикан, учуз Гъеебхьурикан, ич улариинди учуз Гъяркъюрикан, учу лигури Гъахьирикан, учу ич хилариинди кучри Гъахьирикан, яна уьмрин Гафнакан – Исайикан учу ктибтурача+. 2Му вари – учуз гъябкъюнчуз, мидин шагьидар – учу вуча. Му – учуз гъяркъю уьмрин Гаф, Адаш Аллагьдихь хьайи. Дугъу Думу учуз улупну ва учу учвуз мидкан хабар дебккрача+. 3Учуз гъябкъюбдикан ва гъеебхьубдикан, гьамус учвура учук ктикьбан бадали, учвуз хабар дебккрача. Хъа учу Адаш Аллагьдик ва Дугъан Бай Иса Месигьдик кидикьнайидар вуча+. 4Учу му, учуз гьубкӀу шадвал хьпан бадали, бикӀурача+.

Аквнаъди гъягъюб

5Магьа учуз Аллагьдикан гьамциб хабар гъеебхьунчуз: «Аллагь – акв ву. Дугъаъ гьич саб жюрейин мучӀушин адар»+. 6Эгер ухьу, Дугъак ктикьунхьа кӀураш, хъа мучӀувалиъди гъяраш, ухьу кучӀлар апӀурахьа ва гьякьвалиъди яшамиш шуладархьа+. 7Эгер, Аллагь аквнаъ айиси, ухьура аквнаъди яшамиш шулаш, ихь арайиъ аьлакьйирра хьиди, ва ихь гьарсаб гунагьнахьан Дугъан Балин – Исайин ифди марцц апӀура+.

8Эгер ухьу, гунагь ктарчук кӀураш, ухьу ухьуз кучӀлар апӀурахьа ва ухьуъ гьякьвал адар+. 9Эгер ухьу ачухъди ихь гунгьар кӀулʼин дисуруш, Дугъу, Гьякьлури, хъугъвал Алири, ихь гунгьарилан хил алдабгъиди ва ихь гьарсаб гьякьсузвалихьан ухьу марцц апӀиди+. 10Хъа эгер ухьу, гунгьар гъапӀундархьа кӀураш, ухьу Аллагь кучӀлях вуйирси дерккрахьа ва Дугъан Гаф кьабул апӀурадархьа+.

2

Аллагьдин цӀийи табшуругъ – масанвал

2^1Йиз веледар, узу му, учву гунагь дарапӀбан бадали, бикӀураза. Хъа эгер шли аьгъдарди гунагь гъапӀишра, Адашдин улихь ухьхъан гаф Йиврур хьа. Думу – Иса Месигь, дугъри Кас ву+. 2Ари Гьадму гъурбан духьну, ихь гунгьариккан, неинки ихь, хъа гьацира вари дюнʼяйин гунгьариккан ккадауз Гъитур ву+.

3Дугъан табшуругъар тамам апӀури гъашиш, ухьуз Аллагь дугъридан аьгъю гъахьунхьуз дупну, архаин хьуз шулухьхьан+. 4Шли: «Узуз Думу аьгъязуз» кӀураш, хъа Дугъан табшуругъар тамам апӀдарш, дугъу кучӀлар апӀура ва дугъаъ гьякьвал адар+. 5Хъа фуж Аллагьдин аьгъюваларихъ хъпехъураш, думу дугъриданра Аллагьдин масанвали ацӀна. Магьа гьамци ухьу Аллагьдикди кидикьнайивал аьгъю апӀуз шулу+. 6Шли Аллагьдиз ккуниси яшамиш шулаза кӀураш, думу Исаси духьну ккунду.

7Йиз масан вуйи дустар, узу учвуз таза табшуругънакан бикӀурадарза, хъа – учвуз сифте бинайиан тувнайибдикан. Му кюгьне табшуругъ учвуз ухдихъанмина деебхьнайи гаф ву+. 8Хъа жара терефнаан, узу учвуз бикӀурайиб, цӀийи табшуругъ ву, гьаз гъапиш, му гьякьвал Иса Месигьдин ва ичв уьмри улупура, миди мучӀушназ кьяляхъ йивура, ва гьякьвалин аквну гьамустӀанра нурар рагъура+.

9Шли, чав аквнаъ аза кӀури, гъардаш ккун дапӀнадарш, думу мегьел мучӀушнаъ ами+. 10Шлиз чан гъардаш ккундуш, думу аквнаъ а, ва дугъаъ фукӀара учв алдакруб хьибдар+. 11Гъардаш даккнир мучӀушнаъ а. Думу мучӀушнаъ яшамиш шула ва дугъаз, учв наанди гъягъюраш, аьгъдар, фицики мучӀушну думу кур дапӀна.

12Узу учвуз, йиз ккуни веледар,
ичв гунгьарилан
Иса Месигьдилантина
хил алдабгъну, кӀури,
бикӀураза+.
13Узу учвуз, абйир-бабар,
дюнʼя-бина хьайиз Айир
аьгъю гъахьунчвуз, кӀури,
бикӀураза.
Узу учвуз, жигьилар,
Писубдиин
гъалиб гъахьунчва, кӀури,
бикӀураза+.
14Узу учвуз, бицӀидар,
Адаш аьгъю гъахьунчвуз, кӀури,
гъибикӀнийза.
Узу учвуз, абйир-бабар,
дюнʼя-бина хьайиз Айир
аьгъю гъахьунчвуз, кӀури,
гъибикӀнийза.
Узу учвуз, жигьилар,
кьувватлу вучва,
Аллагьдин Гаф учвуъ яшамиш шула
ва Писубдиин
гъалиб гъахьунчва, кӀури,
гъибикӀнийза.

15Му дюнʼя ва дидиъ айиб ккун мапӀанай. Эгер шлиз дюнʼяйинуб ккундуш, дугъан кӀваъ Адашдихьна вуйи масанвал адар+. 16Гьаз гъапиш му дюнʼяйиъ айи варибдихъ ихь гунагькар жандин тямягь хъа. Ихь уларин тямягь хъайиб ва гьаму уьмриъ адмийири фурс ва дамах апӀурайиб вари – гьич фукӀара Адашдихьан вуйиб дар. Хъа му вари – дюнʼяйихьан ву. 17Му дюнʼя ва инсандин тямягь зибгруб – вари гъюдубчӀвну гъябгъруб ву, хъа Аллагьдин ниятар тамам апӀруризтӀан гьаргандин уьмур хьибдар+.

Аьхиримжи вахтарин аллагьдин душмнар

18Баяр-шубар, аьхиримжи вахтар улукьура! Учвуз гъеебхьиганси, Месигьдиз Къаршур гъиди, дупна. Лигуруш, дурар, ихь Месигьдиз къаршу касар, гизаф духьна. Магьа гьаддиз ухьуз, аьхиримжи сяаьт улубкьнайиб рябкъюрахьуз+. 19Месигьдиз къаршу вуйи гьадму касар ихь арайиан удучӀвдар вуйи, хъа дугъридан дурар ухьукди кидикьнайидар дайи. Эгер дурар дугъриданра ухьукди кидикьнайидар вуйиш, дурар ихь арайиъ гъуздийи. Аммаки дурар вари гьергну, гьамди дурарин ухьук кидикьну адрувал улупура+.

20Учвуз Гирамири Чав, туву багъиш ачвуз ва варидариз, аьгъювалар фу вуш, аьгъю гъабхьунчвуз+.

21Узу учвуз, гьякьвал аьгъдарчвуз, кӀури, бикӀурадарза, хъа думу учвуз аьгъюган ва диди кучӀал арайиз дархиган, бикӀураза.

22Фуж ахъа сарун, Иса – Месигь дар, кӀуруртӀан кучӀлях? Гьацир кас Месигьдиз къаршу ву. Дицири я Адаш, я Бай кьабул апӀурадар+. 23Шли Бай кьабул апӀурадарш, дугъу Адашра кьабул апӀурадар. Шлиз Бай аьгъяш, дугъаз Адашра аьгъя+.

24Сифте бинайиан гъеебхьубдихъди гъузай. Эгер учву, учвуз сифте бинайилан гъеебхьубдихъди гъузиш, Балихъди ва Адашдихъди хьидичва+. 25Ухьуз Бали туву гаф – магьа гьаму ву: гьаргандин Уьмур!

26Узу му учвуз, учву алдатмиш апӀрударикан бикӀураза+. 27Хъа учвуз кайиб: Месигьдихьан учвуз дурубкьнайи багъиш учвухьди гъубзди, ва, гьаддиз, учву, шлин-вуш дарсариз ккилигурайидар дарчва. Гирамирихьан учвухьна гъафи Рюгьну учвуз гьякьвалин дарсар кивра, ва гьич саб вахтнара Дугъу учвуз кучӀал апӀидар. Гьаци вуйиган, Гьадгъу улупурайибси апӀинай, ва Аллагьдиъди гъузай+.

Аллагьдин бицӀидар

28Гьаци вуйиган, Месигьди кӀуруб гьаци апӀинайки, йиз веледар, Думу хъадакну гъафиган, Дугъан улихь учвхьан, я гучӀʼвал, я начʼвал адарди, дугъужвуз шлуганси!+

29Эгер учвуз Думу дугъри вуйиб аьгъяш, учвуз гьацира аьгъячвузки: дугъривалиинди яшамиш шулайидар Аллагьдин веледар вуйибра+.

3

3^1Ихь Адашди ухьуз Чан – Аллагьдин веледар пубʼинди фукьан зурба вуйи масанвал улупнуш, учву фикир апӀинай. Ухьу гьаци хьузра вухьа! Му дюнʼяйиндари ухьу кьабул апӀурадар, гьаз гъапиш дурари Думу кьабул гъапӀундар+. 2Йиз ккунидар, гьаму ражари ухьу Аллагьдин веледар вухьа, хъа гъюру вахтари ухькан фужар шулуш, сабан мялум дар. Саб аьгъяхьуз, Иса Месигь хъана жилариина гъафиган, ухьу Гьадгъаз ухшар хьидихьа, фицики Думу Учв фицир вуш, гьацирди рякъидихьуз!+
3Ва шли чан миж Гьадгъак кивраш, дугъу, марцци Месигьдиз ухшар вуди, чан уьмурра марцц апӀура+.

4Шли гунагь апӀураш, дугъу законсузвал апӀура, фицики гунагь – законсузвал ву. 5Учвуз аьгъюганси, Месигь инсанарин гунгьар Чаина гъадагъуз Гъафир ву. Дугъак гунагь ктар+. 6Дугъахъди яшамиш шлу гьич сарира гунагь апӀидар. Хъа гунагь апӀуб давам апӀурайириз Думу я гъяркъюндар, я аьгъю гъахьундар+.

7Багьалу вуйи веледар, лигайки, учву гьякь рякъхъан хътаърударин кучӀларихъ мехъебехъанай. Гьякьʼвали тӀалаб апӀурайиси апӀрур Месигьси гьякь кас ву+. 8Гунгьар апӀрур иблисдинур ву, фицики иблисдира, чан сифте бинайианмина гунгьар апӀуйи. Аллагьдин Бай жилариина магьа гьамциб метлеб ади гъафир ву: иблисдин тӀулар терг апӀуз+. 9Аллагьдин веледар гъахьидарикан гьич сарира гунгьар давам апӀдар, гьаз гъапиш дицир касдиъ Аллагьдин тум а. Гьаддиз дицирихьан гунагь тӀулар апӀури гъузуз шулдар, гьаз гъапиш думура Аллагьдин веледарикан сар духьна+. 10Фуж – Аллагьдин, хъа фуж иблисдин велед вуш, магьа гьамци аьгъю апӀуз шулвухьан: гьякьвалиинди дарапӀрур ва чан гъардаш даккнир Аллагьдихьан дар+.

Сари-сар ккун апӀинай

11Магьа учвуз сифте бинайиан деебхьнайи гаф: сар-сарихьна масанди йихьай+. 12Ухьу иблисдин тереф дибисну, чан чве йивну гъакӀи Каиндиз ухшар духьну ккундар. Дугъу думу гьаз гъакӀну? Гьаз гъапиш дугъан ляхнар писдар вуйи, хъа чан чвуччвун – ужудар+.

13Чвйир, мюгьтал махьанай, эгер учву му дюнʼяйиз ккундарш+. 14Ухьуз аьгъяхьуз ухьу аьжалнахьан гьаргандин уьмрихьна дуфнайиб, фицики ухьуз ихь гъардшар ккундухьуз. Хъа шлиз ккундарш, думу, чан дукӀнайир, дукӀну гъузди+. 15Гьарсар, чан гъардаш даккнир, адми йивну гъачӀир гьисаб ву, хъа учвуз аьгъячвуз, адми йивну гъакӀириз гьаргандин уьмур даршлуб+.

16Масанвал фу вуш, ухьуз, магьа, наънан аьгъяш: Месигьди ухьхъанди Чан уьмур тувну. Ухьура гьаци ихь гъардшарихъанди ихь уьмрар тувну ккунду+.

17Эгер шли, девлет ади, хъа чан гъардаш аьжузди яшамиш шулайиб рябкъюри, кюмек апӀдарш, дицириъ Аллагьдин масанвал фици шул+? 18Йиз веледар, ихь ккунивал садар гафарииндина улхбариинди дубхьну ккундар, хъа – ляхниинди, ва якьин вуйиб дубхьну ккунду+.

19-20Ухьу гьякьвалин рякъюъ айиб гьамци аьгъю шулу: гьеле ихь намус сикинди даршра, ухьхьан Аллагьдин улихь архаинди хьуз шулухьхьан, фицики Аллагь ихь намустӀан артухъ ву ва Дугъаз вари аьгъя. 21Йиз ккунидар, эгер ихь намус сикинди вуш, ухьхьан гучӀ адарди Аллагьдиз багахь хьуз шулухьхьан+. 22Гьаддиз Аллагьди, Чаз ккарагну Чакан фу тӀалаб гъапӀиш, гьадму тамам апӀурухьуз, фицики Дугъан табшуругъарихъди гъярахьа, ва Дугъаз ккуни ляхнар апӀурахьа+. 23Магьа ухьуз Аллагьди фициб табшуругъ дебккнаш: ухьу Дугъан Бай – Иса Месигьдихъ хъугъну ккунду, ва Исайи ухьуз табшурмиш гъапӀиганси, ухьу сари-сар ккун дапӀну ккунду+. 24Шли Аллагьдин табшуругъар тамам апӀураш, гьадму кас Аллагьдиъ яшамиш шула ва гьадму касдиъ Аллагь яшамиш шула. Наънан аьгъяхъа ухьуз, ухьуъ Аллагь яшамиш шулайиб? – Дугъу ухьуз багъиш гъапӀу Рюгьналанмина аьгъяхьуз+.

4

Гьякьвалин ва кучӀлин рюгь

4^1Йиз ккунидар, фунуб рюгьнахъ вушра, яна адмийихъ мехъебехъанай. Хъа дурар Аллагьдихьан вуйин – дарин, гьарган ахтармиш апӀури йихьай, фицики дюнʼяйиз бегьем кучӀлин пайгъамбрар ачмиш духьна+.

2Магьа фици Аллагьдихьан вуйи Рюгь аьгъю апӀуз шулуш: Иса Месигь Аллагьдихьан жилиина инсандин суратнаъди гъафну, кӀуру гьарсар рюгь Аллагьдихьан вуйир ву+. 3Хъа Иса кьабул дарапӀру рюгь – думу Аллагьдихьан вуйир дар. Мицдари Месигьдиз Къаршур рази ктаура. Къаршур гъиди, кӀури, учвуз деебхьнайчвуз ва магьа думу сарун му дюнʼяйиъ а+.

4Йиз веледар, учву Аллагьдиндар вучва, кучӀлин пайгъамбрариин гъалиб духьначва, гьаз гъапиш, учвуъ айи Аллагь му дюнʼяйин эйсивал апӀурайиртӀан кьудратлу ву. 5Ари гьадрар – му дюнʼяйиндар ву. Гьаддиз дурари кӀурайибра гьаму дюнʼяйикан ву ва дюнʼяйиндар гьадрарихъ хъпехъурира ву+. 6Хъа ухьу Аллагьдиндар вухьа ва шлиз Аллагь аьгъяш, думу ухьухъ хъпехъуру. Хъа фуж Аллагьдинур дарш, ухьухъ хъпехъидар. Магьа гьамци ухьхьан гьякьвал хру Рюгь кучӀлин рюгьнахьан жара апӀуз шулу+.

Аллагьдин масанвал

7Багьалу вуйи дустар, гъачай чиб-чпи ккун апӀухьа, гьаз гъапиш масанвал Аллагьдихьан гъюрайиб ву. Масанвал айи гьарсар касди гьаци апӀуру, гьаз гъапиш думу Аллагьдин веледарикан сар гъахьну ва Аллагь дугъаз аьгъя+.

8Шлиъ ккунивал адарш, дугъаз Аллагь аьгъдар, фицики Аллагь Учв масанвал ву. 9Магьа фици Аллагьди Чан масанвал ухьухьна улупнуш: Дугъу Чан айина-адру сар Бай, Гьадгъулантина ухьуз гьаргандин уьмур хьпан бадали, гьаму дюнʼяйиз гьаъну+.

10Дугъри вуйи ккунивал, ухьу Аллагь ккун гъапӀну кӀури, гьаддиъ адар, хъа Аллагьди Чав ухьу ккун гъапӀну ва Чан Бай ухьу гъапӀу гунгьарихъанди гъурбан хьуз гьаъну – магьа гьякь вуйи ккунивал+.

11Йиз ккунидар, Аллагьдиз ухьу масанди вуйиган, ухьура чиб-чпи ккун дапӀну ккунду. 12Гьич саризра Аллагь зат гъяркъюр дар, хъа эгер ухьуз сар-сар ккундуш, Аллагь ухьуъ яшамиш шула, ва Дугъан масанвал ухьуъ гьубкӀну артмиш хьибди+.

13Ухьхьан, ухьу Дугъаъ ва Думу ухьуъ яшамиш шулайиб ухьухъди пай гъапӀу Гьадгъан Рюгьниинди аьгъю апӀуз шулу+. 14Му вари учуз гъябкъюнчуз ва Адашди Чан Бай дюнʼя уьбхюз гьаувалин шагьидар гъахьунча+. 15Эгер фуж Иса Аллагьдин Бай вуйивалихъ хъугъраш, гьадму касдиъ Аллагь яшамиш шула, ва учвра Аллагьдиъ гъузра+. 16Учуз Аллагьдин ухьухьна вуйи му масанвал аьгъю гъабхьунчуз, ва думу кьабул гъапӀунча.

Аллагь – масанвал ву. Масанвали ацӀнайир Аллагьдиъ гъузра, ва Аллагьра гьадму касдиъ яшамиш шула.

17Ухьуъ бегьем гъабхьи масанвалиинди, ухьхьан гъияматдин йигъ хъугъвал алди кьабул апӀуз шулу, гьаз гъапиш гьаму дюнʼяйиъ ухьу, Месигьди фици гъапӀнуш, гьаци апӀурахьа+. 18Масанвал гьич саб жюрейинра гучӀ айиб дар. ГьубкӀу масанвали гучӀ утӀубккуру. ГучӀ жазайихъди аьлакьа айиб ву, ва гучӀруриз бегьем гьубкӀу масанвал адар.

19Аллагьди ухьу сифте ккун дапӀнайиган, ухьура Думу ккун апӀурахьа. 20«Узуз Аллагь ккундузуз» кӀуруриз чан гъардаш даккунди вуш, думу кучӀлях ву, гьаз гъапиш, улариз рякъюрайи чан гъардаш даккнирихьан, улариз дярякърайи Аллагь ккун апӀуз даршул!+

21Месигьди учуз гьамциб насигьят тувунчуз: Аллагь ккунири чан гъардашра ккун дапӀну ккунду+.

5

Варибдин аьхюр – Аллагьдин Бай ву

5^1Иса – Аллагьдин Месигь вуйивалихъ хъугънайидарикан Аллагьдин веледар ктучӀвура. Адаш ккунириз, Гьадгъулантина гъахьирра ккунду+. 2Ухьуз Аллагьдин веледар ккунивал магьа гьамци аьгъю апӀуз шулу: Аллагь ккун дапӀну, Гьадгъан табшуругъар тамам апӀруриз Дугъан веледарра ккун шулу+. 3Аллагьдихьна вуйи ихь масанвал Дугъан табшуругъар тамам апӀбиинди улупурайиб вуйиштӀан. Хъа Дугъан табшуругъар тамам апӀуб думукьан читин ляхин дар+. 4Гьаз гъапиш, Аллагьдихьан вуйи гьарсар му дюнʼяйиин гъалиб хьиди. Хъа дюнʼяйиин гъалиб гъабхьи кьувват ихь хъугъувал ву+. 5Дюнʼяйин зиин гъалиб фуж шулу? Иса Аллагьдин Бай вуйивалихъ хъугърур+.

6Ари Гьаму ву штииндина ифдиинди гъафи Иса Месигь. Думу, штииндиси, жарасира, ифдииндира гъафну. Мидин шагьид Рюгь ву, фицики Рюгь – гьякь ву+. 7Гьаз гъапиш, дидин шубур шагьид а: 8Рюгь, шид ва ифи – гьамрари варидари саб кӀура. 9Ухьу адмийирин шагьидвал кьабул апӀури шулхьа, хъа Аллагьдин шагьидвал хъана зиина ву, гьаз гъапиш му шагьидвал Аллагьди Чан Балкан кӀурайи шагьидвал ву+. 10Аллагьдин Балихъ хъугърайири му шагьидвал чан кӀваъ дибисна. Хъа Аллагьдихъ хътругърайири Аллагь кучӀляхиз илтӀикӀура, гьаз гъапиш, Чан Балкан вуйи Аллагьдин шагьидвалихъ дурар хъугърадар+. 11Магьа думу шагьидвал: Аллагьди ухьуз гьаргандин уьмур тувну, ва думу уьмур – Дугъан Балиъ а+. 12Шлиз Бай аш, дугъаз гьадму уьмурра а. Хъа шлиз Аллагьдин Бай адарш, дугъаз гьадму уьмурра адар.

Ухьуз гьаргандин уьмур багъиш дапӀна

13Гьаму варибдикан узу учвуз, Аллагьдин Балихъ хъугънайидар, учву вари, гьаргандин уьмрин эйсйир вуйибдикан аьгъю хьпан бадали, бикӀуразачвуз+. 14Аллагьдикан, гучӀ ктарди, тӀалаб апӀуз шулухьхьан: эгер ухьу, Гьадгъан ниятнахьди гъюруб, фу вушра, Дугъкан тӀалаб гъапӀиш, Дугъаз ебхьуру+. 15Эгер ухьуз, ухьу фу ккун гъапӀишра, Дугъаз ебхьруб аьгъяш, ухьуз гьацира, ухьу ккун гъапӀуб вари туврубра, аьгъяхьуз.

16Эгер шлиз чан гъардши йикӀрувалихьна дару гунагь апӀури гъяркъиш, гьадгъухъанди думу ккарагри, ва дугъаз уьмур тувди. Узу аьжалихъна дархру гунгьариъ ахъурикан кӀураза. Аьжалихъна гъахру гунагьра а, ва узу учвуз гьацдар гунгьарихъанди ккарагай кӀурадарза+. 17Гьарсаб чӀуру ляхин – гунагь ву, хъа аьжалихъна дархру гунагьра а.

18Ухьуз аьгъяхьуз, Аллагьдин велед гъахьир гунгьарихьан ярхла шула. Думу Аллагьдин Бали уьрхюра ва иблисдихьан дугъак кучуз шулдар+. 19Гьеле вари дюнʼя иблисдин гьюкмикк ккашра, ухьу Аллагьдиндар вуйиб аьгъяхьуз+. 20Ухьуз, Аллагьдин Бай гъафиваликан ва гьякь Аллагь аьгъю хьуз ухьу гъаврикк ккауваликанра аьгъяхьуз. Ухьу гьякь Вуйириъ айибра аьгъяхьуз, фицики ухьу Дугъан Бай – Иса Месигьдиъ ахьа. Думу – гьякь вуйи Аллагь ву. Думу – гьаргандин уьмурра ву+. 21Йиз веледар, идоларихьан ярхла йихьай+.

+ 1:1 Лк. 24:39, Югь. 1:14, Югь. 20:27, Петрин-2 1:16

+ 1:2 Югь. 1:4, Югь. 5:26, Югь. 11:25, Югьандин-1 5:11, Югь. 15:27, Югь. 1:1, Югь. 1:18

+ 1:3 Югь. 17:21, Коринф-1 1:9
+ 1:4 Югь. 15:11
+ 1:5 Югь. 1:4, Югь. 8:12, Якьубдин 1:17
+ 1:6 Югь. 12:35, Коринф-2 6:16
+ 1:7 Эфес 1:7, Жугьдариз 9:14

+ 1:8 3 Пачч. 8:46, Насигьятар 20:9, Якьубдин 3:2, Рим 3:23

+ 1:9 Насигьятар 28:13
+ 1:10 Югьандин-1 5:10, Югь. 5:38, Югь. 8:37
+ 2:1 Югь. 14:26, Рим 8:34, Жугьдариз 7:25

+ 2:2 Югь. 1:29, Югь. 11:52, Югьандин-1 4:10, Рим 3:25-26

+ 2:3 Югь. 14:15, Югь. 15:10, Югьандин-1 5:3
+ 2:4 Титдиз 1:16
+ 2:5 Югьандин-1 4:12
+ 2:7 Югь. 13:34, Югьандин-2 1:5

+ 2:8 Югь. 13:34, Югь. 1:9, Югь. 8:12, Рим 13:12, Эфес 5:8, Фессалоник-1 5:5

+ 2:9 Югьандин-1 4:20
+ 2:10 Югь. 11:10
+ 2:12 Ляхнар 10:43, Ляхнар 13:38
+ 2:13 Эфес 6:11, Югь. 14:7
+ 2:15 Якьубдин 4:4
+ 2:17 Коринф-1 7:31

+ 2:18 Матт. 24:5, Югьандин-1 4:3, Югьандин-2 1:7, Тимофейиз-1 4:1, Тимофейиз-2 3:1

+ 2:19 Ляхнар 20:30, Коринф-1 11:19
+ 2:20 Югь. 14:26, Югь. 16:13, Коринф-1 2:10
+ 2:22 Югьандин-1 4:3
+ 2:23 Матт. 10:33
+ 2:24 Югьандин-1 3:11

+ 2:26 Марк 13:5, Югьандин-1 3:7, Колосс 2:8, Фессалоник-2 2:3

+ 2:27 Жугьдариз 8:11
+ 2:28 Югьандин-1 3:2, Фессалоник-1 2:19
+ 2:29 Матт. 6:1, Югьандин-3 1:11

+ 3:1 Югь. 3:16, Рим 5:8, Эфес 2:4, Матт. 5:9, Югь. 1:12, Югьандин-1 5:1, Рим 8:14, Югь. 16:3, Югь. 17:25

+ 3:2 Рим 8:15-16, Галат 3:26, Эфес 1:5, Рим 8:29, Коринф-2 3:18, Филипп 3:21, Коринф-1 13:12, Ачмиш 22:4

+ 3:3 Коринф-2 7:1

+ 3:5 Югь. 1:29, Жугьдариз 9:26, Петрин-1 2:22, Коринф-2 5:21, Жугьдариз 4:15

+ 3:6 Югьандин-3 1:11

+ 3:7 Марк 13:5, Югьандин-1 2:26, Колосс 2:8, Фессалоник-2 2:3

+ 3:8 Югь. 8:44, Жугьдариз 2:14
+ 3:9 Югьандин-1 5:18
+ 3:10 Югьандин-1 4:8, Югьандин-1 4:20

+ 3:11 Югь. 13:34, Югьандин-1 1:5, Югьандин-1 2:24, Югьандин-2 1:5

+ 3:12 Югь. 8:44, Эвел 4:3-8, Ягьудайин 1:11, Жугьдариз 11:4

+ 3:13 Марк 13:13, Югь. 7:7, Югь. 15:18
+ 3:14 Югь. 5:24
+ 3:15 Матт. 5:22, Ачмиш 21:8
+ 3:16 Югь. 10:11, Югь. 15:13
+ 3:17 Насигьятар 21:13, Якьубдин 2:15-16
+ 3:18 Якьубдин 1:22, Рим 2:13
+ 3:21 Югьандин-1 2:28
+ 3:22 Матт. 7:7-8, Югь. 14:13-14
+ 3:23 Югь. 6:29

+ 3:24 Югь. 6:56, Югь. 15:4-5, Рим 8:9, Рим 8:16

+ 4:1 Коринф-1 14:29, Фессалоник-1 5:20-21, Ачмиш 2:2, Матт. 7:15, Марк 13:22, Петрин-2 2:1

+ 4:2 Югь. 1:14, Тимофейиз-1 3:16, Жугьдариз 2:14, Коринф-1 12:3

+ 4:3 Югьандин-1 2:18, Югьандин-1 2:22, Югьандин-2 1:7

+ 4:5 Югь. 3:31, Югь. 8:23, Югь. 15:19
+ 4:6 Югь. 18:37, Югь. 14:17, Тимофейиз-1 4:1
+ 4:7 Коринф-1 13, Югьандин-1 3:10-11
+ 4:9 Югь. 3:16

+ 4:10 Югь. 1:29, Югьандин-1 4:10, Югь. 3:16, Рим 5:8

+ 4:12 Югь. 1:18, Тимофейиз-1 6:16, Югьандин-1 2:5

+ 4:13 Югьандин-1 3:24
+ 4:14 Югь. 3:17
+ 4:15 Матт. 14:33, Югьандин-1 5:5
+ 4:17 Югьандин-1 2:28, Югьандин-1 3:21
+ 4:20 Югьандин-1 2:9, Югьандин-1 3:10
+ 4:21 Матт. 19:19, Матт. 22:39, Марк 12:31
+ 5:1 Югь. 1:12

+ 5:2 Югьандин-1 2:5, Югьандин-1 3:24, Югьандин-1 4:13

+ 5:3 Югь. 14:15, Югьандин-2 1:6, Матт. 11:30
+ 5:4 Югь. 16:33, Эфес 6:16
+ 5:5 Матт. 14:33, Югьандин-1 4:15
+ 5:6 Югь. 14:17, Югь. 15:26
+ 5:9 Югь. 5:36
+ 5:10 Югьандин-1 1:10, Матт. 3:17

+ 5:11 Югь. 1:4, Югь. 5:26, Югь. 11:25, Югьандин-1 1:2

+ 5:13 Югь. 20:31

+ 5:14 Матт. 7:7-8, Югь. 14:13-14, Югьандин-1 3:22

+ 5:16 Матт. 12:31-32, Марк 3:29, Жугьдариз 6:4-6, Жугьдариз 10:26

+ 5:18 Югьандин-1 3:9
+ 5:19 Лк. 4:6, Галат 1:4
+ 5:20 Югь. 1:1, Югь. 20:28
+ 5:21 Коринф-1 10:7, Коринф-1 10:14

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=TBN

Читин гафар

Читин гафар

1. А

2. В

3. Г

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. С

13. У

14. Ф

15. Х

16. Ш

Аллагьдин Агълиж – Иса Месигьдин ччвурарикан саб, фицики гьарсар касдин гунгьарихъанди Думу, агълижси, хачриин гъурбан гъахьну.

Аллагьдин Паччагьлугъ – Аллагьдин гьюкмин девир. Аллагьдин Паччагьлугъдиъ учӀвуб – Аллагь чпин паччагь вуди хьуб. Жараси – женнет.

Аллагьдин хал – Ерусалимдиъ ади гъабхьи Гирами дарамат. Анжагъ гьадушваътӀан жугьдари Аллагьдиз гъурбнар хури гъахьундар ва гьацира машкврариз гьадушвазтӀан уч шули гъахьундар. Сифте думу Дарамат ихь девир гъяйиз 10-пи аьсриъ Сулейман паччагьдин девриъ дивну. Хъасин, ихь девир гъяйиз 5-пи аьсриъ, жугьдар Вавилондиан йисирвалиан гъафиган, дарабгънайиб тазатӀан дивнийи. Ихь деврин 1-пи аьсриъ Гьирод паччагьди Дарамат жараси тикмиш гъапӀнийи. Исайи улихь ккимиди дупнайиси, ихь деврин 70-пи йисан му дарамат Римдин кьушмари ккидипнийи ва дидхъанмина таза алапӀундайи.

Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар) – Иса жилиина гъяйиз, Аллагь садар жугьдаризтӀан аьгъяди гъахьундар, гьаз гъапиш Аллагьди Учв дурариз Къанундилантина аьгъю гъапӀну, имбуну халкьариз аьгъяди гъахьундар, я Аллагь аьгъяди ккунди гъахьундар, аьгъяди ккунидар жугьуд халкьдик ктикьури гъахьну.

Аьлимар – лигай: къанунчйириз.

Аьхюну малла – жугьдарин диндин кӀулин гъуллугъчи. Кюгьне Йикьрарин вахтари дурари халкьди гъапӀу гъурбнар кьабул апӀуйи ва Аллагьдиз ургуйи.

Вакилар – Аллагьди кадагънайи ва гьаънайи адмийир. Исайи гьамци, Чав ктагъу ва Чахъди лицури гъахьи 12 ученикдиз кӀуйи. Дурари инсанарихьна Ужувлан хабар рубкьну ккундийи.

Гирами китабар – Гирами Рюгьниинди дидикӀнайи вари китабар: Мусайин хьуб китаб, Пайгъамбрарин китаб, Мяълийирин китаб ва ЦӀийи Йикьрарин китаб.

Гирами чадур, Шагьидвалин чадур – Аллагьдиз хал дивайиз Дугъаз икрам апӀрушв ва гъурбнар хрушв. Думу, Аллагьди гъапибси, дапӀнайиб вуйи. Му мици Кюгьне Йикьрарин вахтари гъабшиб вуйи.

Гунгьар гардандиъ дисуб – Аллагьдин улихь жвуван гунгьарин гъавриъ ахъуб ва цӀийи, гунгьар ктру уьмур ккебгъуб.

Гъурбан апӀрушв – жилихьан ягъалди, гъвандикан, батӀрикан ясана рукькан дапӀнайишв. Гъурбан гъапӀуб гьадушвʼин дипуйи ва Аллагьдиз убгуйи. Иса жилиина дуфнайи вахтна, гъурбан апӀрушв Аллагьдин хулаъ айи. Душвʼин гъурбан гъапӀуб убгуз Аллагьдин гъуллугъчйиризтӀан (маллйир) ихтияр ади гъабхьундар.

Давудрин Насил – Месигьдиз гьаци кӀуйи. Думу Давуд паччагьдин насларикан духьну ккундийи.

Динар (динарий) – улихь вахтари сад йигъандин зегьметнахъ тувру кьимат.

Заан диванхана (синедрион) – жугьдарин диван апӀру гьюкум айи заан мажлис. Думу 70 касдикан ибарат вуйи. Иса жилиин ва жугьдар Рим вилаятдин гьюкмикк ккайи вахтна, заан диванханайин кӀулин къарар, анжагъ жугьдарин жилариин али Рим гьюкмин ихтияр гъабхьиган, кьувватнаъ убчӀвуйи.

Зилотар – жугьдарин диндин саб десте. Дурариз жара миллетарихьан жугьдарин дин марцциди уьбхюз ва Римдин гьюкмиккан Израиль дявдиинди азад апӀуз ккундийи.

Инсаниятдин Бай – Кюгьне йикьрарин китабариъ Месигьдиз гьаци кӀуйи. Исайи, Чаз гьамци кӀури, Учв Месигь вуйиб улупнийи. Сакьюдар Гирами китабариъра Месигьдиз гьаци кӀура.

Къанун – Муса пайгъамбриз Аллагьди туву табшуругъар айи Гирами китабарин кюгьне саб пай. Дидиз Таврат, Тора вая Мусайин хьуб китаб кӀури шулу.

Къанун тамам апӀуб – вари жугьдарин буржи. Думу Къанундиъ, адми фици яшамиш духьну ккундуш, уьмриъ фу гъадагъа вуш, жара гьюкуматдиндарихъди фици духьну ккундуш, мидланна гъайри, гизаф кьадар аьдатарикан, хурагарикан ва жара гизафубдикан дибикӀна.

Къанунчйир – инсанариз Къанундин къайдйир улупру гъуллугъчйир. Жугьдарин дурариз аьхю гьюрмат айи.

Лавшарин машквар – Пасха машкврихъан дишла ургуд йигъан тебрик апӀру машквар. Думу вахтна анжагъ дун ктру уьлтӀан (лавшартӀан) дитӀну ккундайи.

Левитар – дурар Аллагьдин гъулугъчйир (маллйир) даршра, дурари, Аллагьдин хулаъ мукьмар йивури, Аллагьдин ад за апӀури, гъурбан апӀурайи гьяйванатар ургуз ва жара ляхнариз кюмекчйир гъахьну. Мидланра гъайри, дурари Къанундин дарсар туври гъахьну ва халкьдин арайиъ дурар мялимарси вуйи. Мици Левийин тухмиан вуйи адмийиризтӀан апӀуз ихтияр ади гъабхьундар.

Маллйир – Ерусалимдиъ айи Аллагьдин хулан гъуллугъчйир. Дурарин вазифа, Къанундиъ улупнайиганси, гъурбнар хуб, ургуб вуйи.

Манна – Мусайин хиликкди гъумран чюллериъ Израиль халкь уьгънайи вахтари Аллагьди дурариз завʼан гьапӀри гъабхьи хураг.

Месигь – Гирами китабариъ улупнайиси, инсанар уьрхбан бадали Аллагьдихьан Дуфнайир.

Мист – Гирами китабар урхбан ва гьацира ккарагбан бадали жугьдар уч шлу хал. Жугьдарин мистаъ гьар султ йигъан уч шуйи. Мистариъ Кюгьне йикьрар урхуз ва дурарин мяна ктибтуз гьар жугьуддиз ихтияр ади гъабхьну. Жугьдар яшамиш шлу гьар шагьриъ, гъулаъ мистар ади гъахьну. Аьдат вуйиси, дурарин яшайиш гьаддилан илтӀибкӀнайи, ва мистан аьхюрра варитӀан гьюрматлу кас шули гъахьну.

Мяълийирин китаб – Гирами китабарикан саб. Дидиз 150 мяъли дахил шула. Дурари Аллагьдин аднакан, аьжаликкан адмийир уьрхюзди Аллагьдиз баркаллагьнакан, Аллагьдин зурбаваликан, Аллагьдиз ккарагбакан кӀура.

Налукар уч апӀрур – Къанун дюрюбхди, Римдин хазнайиз пул уч апӀру жугьдар. Дурар тмуну жугьдариз лап даккни инсанар вуйи.

Пайгъамбрар – Аллагьдин гафар деерхьну, дурар адмийириз ктитрудар. Пайгъамбрар Иса гъяйиз ади гъахьну. Аллагьдин пайгъамбар жугьуд адмийикантӀан шлуб дар, гьаз гъапиш Аллагьди гьадму Чан халкьдигъянтӀан пайгъамбрар гъядягъюри гъахьундар, фицики дурари Аллагьдин Къанун хъапӀуз улупури гъахьну. Пайгъамбрарин китабар Кюгьне йикьрарин пайназ дахил шула.

Пасха – Египетдин лукӀʼваликкан ата-бабйир азад хьувал кӀваина хру жугьдарин кӀулин машквар. Пасхайин машквар гьар хьадукра апрелиъ Ерусалимдиъ къайд апӀуйи. Пасхайин хурагназ, аьдат вуйиси, агълиж дубккну ккундийи.

Саддукйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари КъанундизтӀан гъуллугъ апӀури гъахьундар. Гьаддиз лигну, дурар гъачӀидар чӀиви хьувалихъ хъугъри гъахьундар, фицики, чпи фикир апӀурайиси, Къанундиъ дидкан дибикӀну адруган.

Султ йигъ – гирами ва гьяфтайин аьхиримжи йигъ. Му йигъ марцци йигъ вуди гьисаб апӀурайи. Къанундиз лигну, султ йигъан лихуз гъадагъа апӀурайи. Жугьдарин ригъ алабхъбан кьяляхъ закурин йигъ ккебгъуйи. Гьаддиз, жвуми йигъан ригъ алабхъбалан кьяляхъ тап султ йигъан ригъ алабхъайизкьан лихуз ихтияр ади гъабхьундар, думу йигъ Аллагьдиз бахш дапӀну ккундийи.

Ужувлан хабар – Аллагьди тувнайи Гаф. Гьадму Гаф уьмриз Аллагьди Иса Месигьдилантина арайиз гъабхну. Гьадгъулантина вари инсаниятдиз чпи уьрхюз рякъ ачмиш гъабхьну – магьа Аллагьдихьан дуфнайи Ужувлан хабар жилариин гьарсар касдиз.

Ученикар (Исайин) – Исайихъ хъугънайидар, Дугъан терефкрар, Дугъан гаф агъю апӀурайидар ва Дугъан рякъ дибиснайидар.

Фарисйир – жугьдарин диндин саб десте. Дурари Къанундиъ улупнайиб гьярф-гьярфнаъди тамам апӀуйи. Халкьдин арайиъ дурарин аьхю гьюрмат айи. Дурар, чпин аьгъювализ лигну, гизаф фурс кайидар вуйи.

Хач – иливбан ишараси чиб-чпик китӀнайи кьюб хамхар. Дурарикан сабунуб жилиъ убсуйи, хъа гьатмунуб дидик кабсуйи. Рим гьюкми тахсиркрар гьацдар хачарик карсуйи. Адмийирикан аьзабар кчӀюкьбан бадали, дурари дурар хачрак кьумар йивну карсуйи ва йикӀайизкьан гьаци кирхну гъитуйи.

Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар – му гаф кьюб мянайиинди ишлетмиш апӀури шулу: 1) Саб йишвахь уч шлу Иса Месигьдихъ хъугъру адмийир. 2) Вари дюнʼя вуйибси яшамиш шулайи Исайихъ хъугъру адмийир.

ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар) – бегьер ккадабцӀбалан кьяляхъ апӀру машквар. Жугьдари думу машквар, Азадвалин (Пасхайин) машкврихъан хьцӀурпи йигъан тебрик апӀури шулу.

Штуан апӀуб – гунгьар гардандиъ дисбан ва гунгьарихьан марцц хьпан лишан вуди, штукк ккеркну, таза беден хъибшу мисал вуди, ккудучӀвуб. Мици, Аллагьди дупну, Исайин терефкрари апӀури шулу, гьаз гъапиш Исайихъ хъугърур гъашигантӀан женнетагьли хьуз шлуб дар. Му аьдатну инсан Аллагьдиз бахш гъахьивал ва цӀийи уьмур ккебгъувал улупура.

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

1. Аюб

2. Вавилон

3. Гоморра

4. Гьарун

5. Гьирод

6. Давуд

7. Ибрагьим

8. Ильяс

9. Исакь

10. Мелхиседек

11. Муса

12. Нюгь

13. Сарай

14. Содом

15. Сулейман

16. Юнус

17. Якьуб

Ччвурар

Аюб – аьгь апӀуз даршлу аьзабар аьгь гъапӀу кас. Дугъкан, «Кюгьне Йикьрарин» «Аюб» китабдиъ дибикӀна.

Вавилон – Иса Месигь гъяйиз улихьна вахтари Вавилон вилаят жугьуд халкьдин лап яман душман вуди гъабхьну. ЦӀийи Йикьрарнаъ «Вавилон» кӀуру гаф саспи йишвариъ иблисдин вая шейтӀнин гьюкум вуди ишлетмиш апӀура.

Гоморра – ДубкӀнайи (Мертвое) гьюлин гъирагъдихъ хъади гъахьи хьуб шагьрикан кьюбдиз Гоморра ва Содом кӀуйи. Гьадму шагьрариъ яшамиш шули гъахьи адмийири апӀури гъахьи гунгьариз дилигну, Аллагьди завʼан мархьси цӀана гугут дубгъну, гьадму кьюбиб шагьрар гъургну.

Гьарун – Муса пайгъамбрин аьхюну гъардаш. Аллагьдин гъуллугънаъ хьуз ва Аллагьдиз Израиль халкьдихъанди гъурбнар хуз, анжагъ Гьарундиз ва дугъан насларизтӀан ихтияр ади гъабхьундар.

Гьирод – хъади-хъади гъахьи юкьур паччагьдиин алди гъабхьи ччвур. 1. Зурба Гьирод – вари Палестина уьлкейин паччагьвал апӀури гъахьи жугьдарин паччагь. Гьадгъу паччагьвал апӀурайиган, Иса Месигь бабкан гъахьну. 2. Гьирод Антипа – Галилей уьлкейин паччагь, Зурба Гьироддин бай. 3. Гьирод Агрипа – Зурба Гьироддин балин бай (хтул). Дугъу Палестинайин аьхювал апӀурайи вахтна, Исайихъ хъугърударихъ думу ижмиди хъергри гъахьну.

Давуд – Ягьудайин тухмиан гъахьи Израилин варитӀан машгьур паччагь. Пайгъамбрари, гьякьди дюнʼяйиин паччагьвал апӀру Месигь Давудрин насларикан хьиди, кӀури, улихьмиди кӀури гъахьну.

Ибрагьим – Аллагьди гьаму пайгъамбрихъди йикьрар гъийитӀнийи. Израиль халкь гьамгъулантина ккебгъра. Ибрагьим Аллагьдихъ хъпехърур, Аллагьдиин хъугъʼвал алир вуйи, ва Аллагьди думу дугъри кас вуди гьисаб гъапӀну.

Ильяс – Кюгьне йикьрарнан вахтари гирамидарикан сар ва адлу пайгъамбар. Думу чӀивидимиди аьршариз гъурхну. Израиль гьюкуматдин аьхюр вуйи Ахавдина дугъан хпири кучӀлин аллагьариз икрам апӀурайиган, Ильясди дурариз Аллагьдин гафар гъапнийи. Гьаму дюнʼяйиз гъюз Месигь гьязур гъапӀур Ильяс ву.

Исакь – Ибрагьимдинна Сарайин бай.

Мелхиседек – Салим кӀуру йишван паччагь, Аллагьдин гъуллугънаъ айир. Ибрагьим пайгъамбри дугъаз, дявдиъ гъалиб духьну гъюрури, чахь хьайибдикан йицӀубпи пай тувнийи. Гьаддин кьяляхъ, Ибрагьимдиз ужʼвал апӀин кӀури, Мелхиседек Аллагьдиз ккарагнийи.

Муса – пайгъамбар, жугьдарин варитӀан машгьур кас, дурарин аьхюр. Дугъу чан халкь, жугьдар, Египетдин йисирваликкан ккадаъну. Дугъу Аллагьди туву Къанун чан халкьдихьна гъурубкьну.

Нюгь – пайгъамбар. Аллагьди, гьадмугандин дюнʼя, илипну шид, ккидипайиз, Нюгьдиз гими апӀин гъапну. Гьадиъди думу ва дугъан хизан Аллагьдихъ хъугъувалилантина аьжалнаккан гъюрхну.

Сарай – Ибрагьим пайгъамбрин хпир, Исакьдин дада.

Содом – лигай: Гоморрайиз.

Сулейман – Давудрин бай. Давудрин кьяляхъ Израиль уьлкейин паччагь. Сулейман паччагь вуйиган, Израиль гьюкумат гизаф девлетлу ва кьувватлу шулу. Сулейманди Ерусалимдиъ Аллагьдиз сабпи хал (дарамат) дивру.

Юнус – пайгъамбар, шубуд йигъан балугъин фуниъ ади гъашир.

Якьуб – Исакьдин бай, дугъаз Израилра кӀури шулу.

Картйир

Картйир

Картйир

1. Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

2. Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

3. Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

4. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

5. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

6. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

7. Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

Шиклар

Шиклар

1. ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

2. ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

3. СИНАЙ ДАГЪ

4. КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

5. ФАВОР ДАГЪ

6. НАЗАРЕТ

7. ВИФЛЕЕМ

8. ЯРДАН

9. КАПЕРНАГЬУМ

10. ГАЛИЛЕЙИН КАНА

11. ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

12. ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

13. ВИФАНИЯ

14. РИМДИН КОЛИЗЕЙ

ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ

Сулейманди диву Аллагьдин хал алди гъабхьишв. Гьамус мушв'ин Уьмран мист ал.

ЕРУСАЛИМ. ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ (ригъгьудубчӀврушвхъан)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

Хьа Ерусалимдиз багагь гьашиган, дидиз лигури, Иса гъишу. (Лк. 19:41)

ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ

СИНАЙ ДАГЪ

Агъа зав'ан Синай дагъдиина, дидин кӀакӀниина гъафи. Агъайи Мусайизра душв'ина дих гьапӀу. Аскканзина думура ккудучӀву. (Адаувал 19:20 )

СИНАЙ ДАГЪ

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

Дурар вари Сиддим дерейиъ кдикьнийи. Гъамус душвайишв Кьилзи гьюли ккапӀна. (Хьувал 14:3)

КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ

ФАВОР ДАГЪ

Кафарира къиблара Уву яратмиш гьапӀунва; Фавор ва Ермон дагъарра Яв Черниин жадвалия а. (Мяыл, 13)

ФАВОР ДАГЪ

НАЗАРЕТ

Хьа йиргьубли ваз улубкьиган, Аллагьди, Галилей уьлкейиъ айи Назарет кӀуру шагьриз, Давудрин тухмиан вуйи Юсуф кӀуру касдиз хъирснайи шурагьна Жабраил малайик гьаъру. Шуран ччвур Мар'ям вуйи. (Лк. 1:26, 27)

НАЗАРЕТ

ВИФЛЕЕМ

«Увура, Вифлеем, Ягьудия юрднан шагьрарин арайиъ сабдииндира бицӀиб дарва, фицики ув'ан удучӀвиди Йиз Израилин халкь уьрхру Аьхюр». (Матт. 2:6)

ВИФЛЕЕМ

ЯРДАН

Гьадму вахтна Ягь'яйихьна Галилей уьлкейиан Иса гъюру. (Матт. 3:13)

ЯРДАН

КАПЕРНАГЬУМ

Думу, Назаредиан удучӀвну, Забулун ва Нафталим кӀуру юрдарин аьтрафариъ айи Галилей гьюлин гъирагъдихь хьайи Кафернагьумдиъ дергру. (Матт. 4:13)

КАПЕРНАГЬУМ

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

Кьюд йигълан Галилей уьлкейин Кана шагьриъ сумчир шулу. Душваъ Исайин дадара айи. (Югь. 2:1)

ГАЛИЛЕЙИН КАНА

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ

Ягьудия уьлке гъибтну, Агъа хъана Галилей уьлкейиз гъягьюру. Дугъан рякъ Самария юрднаантина вуйи. (Югь. 4:3, 4)

ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯК

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

Сабан, Аллагьдин гаф ебхьбан бадали, халкь Исайилан илтӀишуру, хъа Думу Учв Генисарет гьюлихъ дийигьну... (Лк. 5:1)

ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)

ВИФАНИЯ

Пасхайин машквар ккебгъуз йирхьуд йигъ ккимиди, Иса, Чав чӀиви гъапӀу Лазар яшамиш шулайи Вифанияйиз гъюру. (Югь. 12:1)

ВИФАНИЯ

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

МЕСИГЬДИН ТЕРЕФКРАРИЗ АБЗАБ-АБЗИЯТАР ТУВНУ, ГЪИРМИШ ГЪАПШУ ЙИШВ.

Хьа узуз... Исайикан шагьидвал дапӀну ва Аллагьдин Гафналантина ккахьну, кӀулар алдатӀнайи рюгьяр гъяркъзуз. Мурар, вягьши гьяйванатдиз, я дидин су- ратназ икрам дарапӀдар ва унтҐин, ясана хил'ин лишан капӀуз гъидритдар ву. (Ачмиш. 20:4)

РИМДИН КОЛИЗЕЙ

Table of Contents

ЦӀийи Йикьрар: Югьандин-1

Сифте гаф

Югьандин-1

- Югьандин-1
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5

Читин гафар

- Аллагьдин Агълиж
- Аллагьдин Паччагьлугъ
- Аллагьдин хал
- Аллагьсузар (Аллагь аьгъдрудар)
- Аьлимар
- Аьхюну малла
- Вакилар
- Гирами китабар
- Гирами чадур, Шагьидвалин чадур
- Гунгьар гардандиъ дисуб
- Гъурбан апӀрушв
- Давудрин Насил
- Динар (динарий)
- Заан диванхана (синедрион)
- Зилотар
- Инсаниятдин Бай
- Къанун
- Къанун тамам апӀуб
- Къанунчйир
- Лавшарин машквар
- Левитар
- Маллйир
- Манна
- Месигь
- Мист
- Мяълийирин китаб
- Налукар уч апӀрур
- Пайгъамбрар
- Пасха
- Саддукйир
- Султ йигъ
- Ужувлан хабар
- Ученикар (Исайин)
- Фарисйир
- Хач
- Хъугърударин мажлис, ясана хъугърудар

- ХьуцӀурарин машквар (Бегьер ккадабцӀбан машквар)

- Штуан апӀуб

Ччвурар (ЦӀийи Йикьрар)

- Аюб
- Вавилон
- Гоморра
- Гьарун
- Гьирод
- Давуд
- Ибрагьим
- Ильяс
- Исакь
- Мелхиседек
- Муса
- Нюгь
- Сарай
- Содом
- Сулейман
- Юнус
- Якьуб

Картйир

- Палестина Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Ерусалим Месить Иса жилиин алигандин девриъ

- Месить Иса жилиин алигандин девриъ Ерусалимди айи Аллагьдин хулан план

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Шубубни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Кьюбни сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Сабпи сиягьат

- Вакил Павели Ужувлан хабар рабгъуб: Юкьубни сиягъат - Рим шагьриз

Шиклар

- ЕРУСАЛИМ: ЕЛИОН ДАГЪДИЛАН РЯБКЪЮРАЙИБ
- ЕРУСАЛИМ ВА ЕЛИОН ДАГЪ
- СИНАЙ ДАГЪ
- КЬИЛЗИ (ДУБКӀНАЙИ) ГЬЮЛ
- ФАВОР ДАГЪ
- НАЗАРЕТ
- ВИФЛЕЕМ
- ЯРДАН
- КАПЕРНАГЬУМ
- ГАЛИЛЕЙИН КАНА
- ЯГЬУДИЯЙИАН САМАРИЯЙИЗ ВУЙИ РЯКЪ
- ГЕННИСАРЕТ ДАГАР (ГАЛИЛЕЙ ГЬЮЛ)
- ВИФАНИЯ
- РИМДИН КОЛИЗЕЙ